W polskim systemie edukacji egzamin maturalny pełni rolę nie tylko zwieńczenia nauki szkolnej, ale także bramy do dalszego kształcenia – w szczególności na poziomie akademickim. W tym kontekście od lat trwa debata, czy matematyka – jako jeden z przedmiotów obowiązkowych – powinna nadal zachowywać swoją uprzywilejowaną pozycję. Zwolennicy jej obecności na maturze wskazują na potrzebę rozwijania logicznego myślenia, kompetencji analitycznych i standaryzacji rekrutacji na uczelnie. Przeciwnicy podnoszą argumenty o zbyt dużym obciążeniu uczniów, nieadekwatności treści do przyszłych kierunków studiów oraz pogłębianiu podziału między „humanistami” a „umysłami ścisłymi”.
Decyzja o przywróceniu obowiązkowej matury z matematyki w 2010 roku była jedną z najbardziej znaczących reform edukacyjnych ostatnich dwóch dekad. Jej efekty – zarówno pozytywne, jak i kontrowersyjne – warto dziś na nowo przeanalizować, biorąc pod uwagę konkretne dane: statystyki zdawalności, wyniki międzynarodowych badań edukacyjnych (np. PISA), a także porównania systemowe z innymi krajami.
W niniejszym artykule prześledzimy argumenty za i przeciw obowiązkowej maturze z matematyki, opierając się na faktach, danych i głosach autorytetów ze świata edukacji. Celem jest nie tylko zrozumienie sensu obecnego systemu, ale też wskazanie kierunków, w jakich może (lub powinien) on ewoluować.
Opinie ekspertów – kto mówi konkrety?
🎓 Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE)
W komunikacie z lutego 2019 CKE jasno stwierdziła:
„Matematyka pozostaje w części obowiązkowej… Zawieszenie tego egzaminu podważyłoby obiektywne i porównywalne narzędzie rekrutacyjne w całym kraju.”
🏛 Roman Giertych, minister edukacji (2006–2007)
Architekt reformy społeczno-edukacyjnej, która przywróciła obowiązkową maturę z matematyki:
„Wprowadzenie obowiązkowej matematyki na maturze doprowadziło do wzrostu wyników polskich uczniów w badaniach PISA.”
👨💼 Prof. Grzegorz Marciniak, Politechnika Warszawska
Na konferencji naukowej stwierdził:
„PISA pokazała, że rozszerzone, zintegrowane kształcenie przynosi najlepsze efekty – uczniowie słabsi miewali największe przyrosty, a silniejsi kontynuowali wzrost.”
PISA – liczby mówią same za siebie
PISA (Programme for International Student Assessment) to międzynarodowy test OECD dla 15‑latków – co trzy lata mierzy realne umiejętności z matematyki, czytania i nauk przyrodniczych. Polska uczestniczy nieprzerwanie od 2000 roku, dlatego możliwe jest analizowanie długoterminowych trendów.
Matematyka – Średni wynik Polski w PISA:
|
Rok |
Średni wynik PISA |
Uwagi |
|---|---|---|
|
2003 |
490 |
Przed reformą matematyczną |
|
2009 |
495 |
Lekki wzrost |
|
2012 |
518 |
Maksimum – po reformie Giertycha |
|
2015 |
504 |
Spadek, ale wciąż powyżej średniej UE |
|
2018 |
516 |
Stabilna wysoka pozycja |
|
2022 |
489 |
Spadek blisko poziomu 2003 |
Zmiany procentowe:
-
Wzrost średniej od 2003 do 2012: +28 punktów.
-
Odsetek uczniów poniżej poziomu 2 (niskie umiejętności): spadł z 20,5% (2009) do ~14% (2012), potem wzrasta ponownie do ~23% w 2022 r.
Statystyki zdawalności matury z matematyki (poziom podstawowy)
Analizując dane CKE od 2010 roku:
|
Rok |
Średni wynik (%) |
% niezdanych |
|---|---|---|
|
2010 |
59% |
13% |
|
2011 |
48% |
21% |
|
2012 |
56% |
15% |
|
2013 |
55% |
15% |
|
2014 |
48% |
25% |
|
2015 |
51% |
22% |
|
2016 |
56% |
17% |
|
2017 |
54% |
14% |
|
2018 |
56% |
17% |
|
2019 |
58% |
14% |
|
2020 |
52% |
21% |
|
2021 |
56% |
21% |
|
2022 |
61% |
18% |
|
2023 |
71% |
16% |
|
2024 |
63% |
16% |
|
2025 |
61% |
20% |
Wnioski:
-
Po reformie wyrównanie zdawalności i stopniowy wzrost średnich do około 56–58%, następnie skok do około 61–71% w ostatnich latach.
-
Odsetek niezdawalności stabilizuje się w granicach 13–21%, co wskazuje, że system egzaminacyjny daje realną szansę także uczniom słabszym.
Porównanie z innymi krajami – kontynentalna perspektywa
|
Kraj |
Czy egzamin z matematyki obowiązkowy? |
Uwagi |
|---|---|---|
|
Polska |
Tak – matura obowiązkowa, min. 30 % |
Stabilne wyniki i standaryzacja rekrutacji |
|
Niemcy |
Tak – Abitur zwykle zdaje matematykę; w profilu humanistycznym możliwa rezygnacja |
Egzamin często trudniejszy niż w Polsce |
|
Francja |
Tak – Baccalauréat wymaga matematyki w większości ścieżek |
Wysoki poziom akademicki |
|
Czechy |
Tak – obowiązkowa matematyka w profilach ścisłych; pozostali zdają język obcy |
Profilowe podejście |
|
Rosja |
Tak – ЕГЭ matematyka obowiązkowa, warunek ukończenia szkoły |
Bardziej stresująca forma egzaminu |
|
USA |
Nie – brak centralnego egzaminu; 3–4 lata matematyki wymagane przez większość stanów |
SAT/ACT są dodatkowe. Brak jednolitego standardu |
|
Hiszpania |
Tak – Selectividad; matematyka zależna od ścieżki |
Klucz w rekrutacji na studia |
|
Anglia |
Tak do 16 roku życia (GCSE); na A-Level tylko ~13% kontynuuje |
Wybór przedmiotów po GCSE |
👉 Polska plasuje się wśród europejskiej większości tam, gdzie matematyka pozostaje egzaminem obowiązkowym — szczególnie w Europie kontynentalnej.
Co z tego wynika?
-
Reforma Giertycha (2007–2010) to moment przełomowy: matura z matematyki została przywrócona jako obowiązek, co zbiegło się z widoczną poprawą w PISA i lepszą zdawalnością.
-
Dane matur pokazują, że średni wynik od reformy wzrósł, osiągając max poziom 71%, co oznacza, że umiejętność podstawowa opanowana jest przez znaczną większość.
-
Spadek PISA w 2022 (do poziomu sprzed 2003) to sygnał ostrzegawczy, wynikający m.in. z pandemii, jednak nie kwestionuje sensu egzaminu – wskazuje raczej na potrzebę wzmocnienia systemu edukacji.
-
Modernizacja egzaminu: zamiast znosić matematykę, lepiej ją reformować – osadzić w życiowych kontekstach czy wprowadzić większą różnorodność form egzaminacyjnych.
✅ Teza: matura z matematyki jest obowiązkowa i powinna nią pozostać
Matura z matematyki to nie przestarzały obowiązek, lecz fundament nowoczesnej edukacji:
-
równości szans (wszyscy uczniowie powinni zdawać ten sam egzamin),
-
standaryzacji rekrutacji na uczelnie,
-
rozwoju kluczowych kompetencji: logicznego myślenia, analizy danych i umiejętności decyzyjnych.
Dzięki reformie matematyka przestała być filtrem elitarnym, za to stała się elementem edukacji powszechnej. To reformy takie jak wprowadzenie obowiązkowego egzaminu spowodowały wzrost wyników i szans dla wszystkich uczniów.
🚀 Gotowa/gotów na maturę z matematyki?
Jeśli chcesz:
-
zdać egzamin – podstawowy lub rozszerzony – na wysokim poziomie,
-
nauczyć się logicznie myśleć, a nie tylko liczyć,
-
zbudować solidną bazę merytoryczną i pewność przed egzaminem,
zapraszamy na zajęcia indywidualne lub grupowe (max 4 osoby). Materiały i trener dostosują się do Twojego stylu nauki. Z naszym wsparciem osiągniesz wymarzony wynik, który otworzy Ci drzwi na wybrane studia.
Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą: https://24edupower.com/przygotowanie-do-matury/
W razie jakichkolwiek pytań zachęcamy do kontaktu: tel. 690-136-167 lub mail: kontakt@24edupower.com